Robotçu Dayı

EL HAREZMİ KİMDİR?

Muhammed bin Musa
el-Harezmi

Harezmi, dokuzuncu yüzyılda yetişmiş Müslüman-Türk alimlerimizdendir.
Cebir alanında yazdığı eserle tanınmasının yanınında matematik, coğrafya ve astronomi alimidir.
Harezmi ismi latince olarak yazıldıktan sonra farklı dillerde kişilerin söylemleri sonrasında algoritma olarak son halini bulmuştur. Yani batı dünyası algoritma kavramını aslında el harezmi olarak söylemektedirler.
Günümüzde Müslümanların gerici ve bir şey bilmezler diye küçümsemek için bu bilgiler gizlenmektedir. Amaçları insanların Müslüman olmamalarını sağlamaktır.
Sarık saran ve sakal bırakarak Müslümanca yaşayan insanları küçümseyenler, EL Harezmi gibi alimlerimizi bize unutturup Müslümanların bu şekilde olmasının önüne geçmeye çalışmaktadırlar.

Cebir

Dünyada ilk defa birinci ve ikinci dereceden denklemleri analitik metotlarla, bir bilinmeyenli denklemleri de cebirsel ve geometrik metotlarla çözmenin kurallarını ve yollarını tespit etmiştir.

Sıfır

Sıfır rakamını bulan kişi olarak geçmektedir. Hint aritmetiğini araştırmaya gittikten sonra Arap sayıları diye anılan onlu sayı sistemini oluşturmuştur.

Beyt el-Hikme

Beyt el-Hikme, bilgelik evi şeklinde ifade edilmektedir. Abbasi halifesi Memun tarafından yaptırılan bu kütüphanede kendisi görevlendirilmiş ve çalışmalarını burada yapmıştır.

Cebir kitabı

Avrupa toplama ve çıkarma işlemlerine ait örnekleri ilk kez bu eserde bulmuştur. Ayrıca bu kitapta rakamların birler basamağından başlayarak sağdan sola doğru yazıldığını bu eserle öğrenmişlerdir.

Analitik Geometrinin Kurucusu

Matematik tarihi içerisinde analitik geometrinin Fransız matematikçi Descartes ile başladığı ifade edilmektedir. Bu bilginin yanlış olduğunu EL Harezminin kitabında görmekteyiz. Descartes’ten 830 yıl öncesinde EL Harezmi yazdığı eserinde, ikinci derece tam olmayan denklemlerin çözümünü verirken iki farklı çözümün bir tanesinde kare ve dikdörtgen yöntemi olarak adlandırılan geometrik çözüm kullanmıştır. Bundan dolayı cebir içerisine matematiği alarak cebirsel (analitik) geometriye dair bir örnek sunmuştur.

Rönesansın Öncüsü

Algoritma aslında EL Harezmi, Avrupa tarafından eserlerinin tercüme edildiği zamandan beri büyük ilgiyle izlenmektedir. Avrupa’nın matematiğe açılan kapısı olmuştur.
Hatta bazı Avrupalı tarihçiler tarafından Avrupa da Rönesans’ın öncülerinin aslında Harezmi ve onu takip eden bilginlerin vasıtasıyla uygulanan yenilikler olduğu ifade edilmektedir.

Eserlerinden bazıları

Matematik ile ilgili eserleri
El- Kitab’ul Muhtasar fi’l Hesab’il Cebri ve’l Mukabele
Kitab al-Muhtasar fil Hisab el-Hind
El-Mesahat
Astronomi ile ilgili eserleri
Zîc-ul Harezmî
Kitab al-Amal bi’l Usturlab
Kitab’ul Ruhname
Coğrafya ile ilgili eserleri
Kitab surat al-arz
Tarih ile ilgili eserleri
Kitab’ul Tarih